تقدم بعد توحیدی و اعتقادی الگوی عدالت و پیشرفت
24 بازدید
ناشر: تهران، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
نقش: نویسنده
سال نشر: 1393
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
بر اساس آموزه‌های قرانی یکی از از اهداف بنیادین رسالت پیامبران الهی تحقق عدالت بوده است همهٔ ادیان الهی، با هدف تحقق این اصل، از سوی خدای متعال به وسیلهٔ انبیای الهی نازل شدند. دین مبین اسلام هم به عنوان خاتم ادیان، تحقق عدالت را سر لوحهٔ اهداف خود قرار داده است. انقلاب اسلامی ایران هم همواره تحقق این آرمان سترگ الهی و بشری را در دستور کار خود داشته است و بویژه در خلال سی و پنج سال گذشته، همه گفتمان‌های این انقلاب دینی به این آرمان بلند توجه ویژه ای‌ای مبذول داشته‌اند و در حد توان و مقدورات خویش سعی در تحقق آن داشته‌اند. بدیهی است طرح الگوی ایرانی عدالت و پیشرفت نیز در این راستا صورت پذیرفته است. بیشتر مکاتب و نظام‌های سیاسی اعم از غربی و شرقی به موضوع عدالت و پیشرفت توجه داشته‌اند؛ به عنوان نمونه نظام‌های لیبرالیستی تحقق این دو هدف را با تعدیل قدرت و نظام‌های مارکسیتی با تعدیل ثروت دنبال نموده‌اند در همین راستا در اندیشه‌سیاسی جدید غرب، مفهوم عدالت و به ویژه بُعد اجتماعی آن، در قالب‌های انسانی وغیرروحانی بیان شده و به صورت مفهومی متغیر، نسبی و زمینی و نه در چارچوب شرایع‌آسمانی، بیان گشته است؛ اما وجه تمایز الگوی عدالت و پیشرفت اسلامی، برخورداری از زیربنا و جهت گیری توحیدی و تقدم این بُعد بر سایر ابعاد است و برخلاف اندیشه غرب، در اندیشه‌های اسلامی، عدالت و کلیه ابعاد آن، سرچشمه الهی داشته و در چارچوب شریعت تعریف می‌گردد. شایان ذکر است که آسیب‌پذیری و انحطاط در جوامع فعلی، بیشتر از ناحیة فرهنگی است تا تمدنی و تکنیکی. به همین دلیل إحیای فرهنگی و اعتلای جوانب معنوی، واجد نقش بی‌بدیل و راه‌بردی در اعتلاء و پیشرفت نظام اسلامی است و می‌توان تحقق توحید و سپس عدالت را در اصلاح انحرافات اعتقادی و رفتاری، از مهم‌ترین مؤلفه‌های فرهنگی و راه‌بردهای دولت‌های مُمهّد ظهور و دولت مهدوی به شمار آورد. در نوشتار حاضر تلاش شده است با توجه به آنکه دهه چهارم انقلاب که موصوف به دهه عدالت و پیشرفت شده است، به تبیین این دو مفهوم پرداخته شود و تعاملات دو مفهوم مذکور با توحید و حیات توحیدی و طیبه بررسی گردد و اثبات شود که در عملی نمودن الگوی ایرانی اسلامی عدالت و پیشرفت، تحقق بُعد توحیدی، واجد تقدم و اولویت است. این نوشتار این مدعا را برا اساس مستندات و آموزه‌های اسلامی روایی سنجی نموده است که بنا به آموزه‌های قرانی؛ پیشرفت و اعتلای واقعی و مبنایی در توحید و یکتا پرستی است و هر گونه ارتقا و رشدی در زندگی دنیایی و حیات اخروی، محصول و نتیجه اعتقاد به وحدانیت الهی و برخورداری از حیات طیبه مؤمنانه و توحیدی است از سوی دیگر توحید و ایمان به وحدانیت الهی عالی‌ترین مصداق عدالت می‌باشد و شرک و کفر ورزی به خدای متعال به عنوان بزرگ‌ترین ستمکاری دانسته شده است و مبنای هر گونه پسرفت و حرکت قهقرایی انسان‌ها و جوامع انسانی به حساب می‌آید. به تبع آن، می‌توان این عاقبت را برای هر گونه ستم ورزی متصور شد. در حقیقت ظلم اصلی نشناختن حق عبودیت الهی است و عدل اصلی بجای آوردن عبادت خدا و عدم شرک به اوست و می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که هر گونه رشد و پیشرفت وتعالی مادی و معنوی در گرو توحید و عبودیت خالص الهی است و توحید خواهی هم در گرو عدالت خواهی و نفی ستم وشرک است و آیات الهی، بهترین شاهد بر این مدعا است. پس بوضوح می‌توان نتیجه گرفت که اصلی‌ترین و مبنایی‌ترین شاخصهٔ جامعه پیشرفته و متعالی اسلامی، برقراری عدالت ومحو ستم و ستمکاری در بستری توحیدی است واین مفروض، بیانگر تعامل توحیدی عدالت و پیشرفت می‌باشد. در حقیقت خداوند متعال، برخوردار از عالی‌ترین میزان تعالی، والامرتبه ای‌ای، علو، پیشرفت، تکامل ونورانیت است وبه همین دلیل باید مقصد هر گونه حرکت تکاملی و تعالی جویانه باشد. برهمین مبناست که کارکرد عدالت در ابعاد نظری و عملی اندیشة اسلامی، علوی و مهدوی، بیش از آن‌که اقتصادی باشد توحیدی و اعتقادی و فرهنگی است، یعنی اجرای عدالت همهٔ إعوجاجات، انحرافات، ناموزونی‌ها و نبود اعتدال‌ها را اصلاح می‌کند. بدین ترتیب می‌توان استنتاج نمود که کارکرد عدالت در اندیشه و نظام اسلامی و دول علوی و مهدوی، پیش از آن که اقتصادی ومعیشتی باشد، اعتقادی، عقلانی و تربیتی است و در وحله اول و در مبنا و اساساٌ توحیدی و اعتقادی است یعنی اجرای عدالت کلیهٔ اعوجاجات، انحرافات، ناموزونی‌ها و نبود اعتدال‌ها را در حوزه انحرافات غیر توحیدی و اعتقادی اصلاح می‌کند و بر مبنای این اصلاح و تعدیل اعتقادی و ایمانی، تعدیل اقتصادی، اجتماعی سیاسی صورت می‌گیرد و در حقیقت هرگونه اجرای عدالت در ابعاد فرعی یاد شده الزاماٌ به صورت پسینی و متعاقب تحقق عدالت در عرصه توحیدی و مبتنی بر آن باید باشد و این همان تحقق مطلق و مّوسّع عدالت بوده و ضامن تعالی و پیشرفت واقعی که همان حیات طیبه هست خواهد بود و می‌توان اذعان نمود که وجه تمایز اصلی الگوی عدالت و پیشرفت اسلامی با نمونه‌های غربی و غیر اسلامی آن، زیرساخت و جهت گیری الهی و تقدم بُعد توحیدی آن است.
دانلود