جنبش اجتماعی مزدک و اندیشه سیاسی شاهی
10 بازدید
محل نشر: دانشکده حقوق و علوم سیاسی(دانشگاه تهران) » پاييز 1383 - شماره 65
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
نهضت نافرجام مزدک، نخستین جنبش اجتماعی ایران است که در اوایل حکومت قباد در سال 494 میلادی برپا شد و تا سال 524 ادامه یافت و اثرات وسیع و شگرفی را حتی بعد از سقوط ساسانیان به‏جا گذاشت.نوشتار حاضر از رهیافت اندیشه سیاسی، این قیام را مورد بررسی قرار داده و بر این مدعا است که، «جنبش مزدک، جنبش اجتماعی در لوای مذهب بوده و هیچ گونه تقابلی با اندیشه سیاسی شاهی نداشته است.» مقابله برای بررسی صحت و سقم این فرضیه اصلی، شش فرضیه فرعی دیگر را مطرح و آنها را مورد بحث قرار داده است.از جمله ثابت می‏کند که این آیین پاسخی به بحران‏های اجتماعی-اقتصادی عصر ساسانی بوده است و از سویی در نفس عقاید مزدک، اندیشه سیاسی«فرّه ایزدی»وجود دارد و از دید او شاه نمونه خدا در زمین است و وحدانیت الهی و یکتایی شاه، دقیقا متناسب با«توحید فلسفی»(Monism)و ضرورت وحدت نگری است و لذا این نوع نگرش ثابت می‏کند که مزدکیت ضدیتی با اندیشه سیاسی کهن شاهی نداشته است. واژگان کلیدی: مزدک، جنبش اجتماعی، اندیشه سیاسی شاهی، فرّه ایزدی، زرتشتیت (*)استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز از این نویسنده تا کنون مقالات زیر در مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی منتشر شده است: «نظریات عدالت در اندیشه سیاسی ابن‏خلدون»، سال 79، شماره 48؛«عدالت و خودکامگی در اندیشه سیاسی خواجه نظام‏الملک طوسی»، سال 80، شماره 54.
آدرس اینترنتی